Diagnose

Reeds in 1990 werd er door de American College of Reumatology de zogenaamde ACR criteria opgesteld. Om tot de diagnose van fibromyalgie te komen moet worden voldaan aan de volgende voorwaarden:

  • Chronische pijn en/of stijfheid, ten minste drie maanden aanwezig, op drie of meer plekken in het lichaam, zowel boven als onder de gordel, zowel links als rechts in het lichaam
  • Uitsluiten van andere aandoeningen als bloedarmoede, ijzertekort, schildklier – of bijnierafwijkingen, auto-immuunziekten, kanker of infecties…
  • Positieve drukpunten in tenminste 11 van de 18 specifieke locaties, de zgn. “tenderpoints”. Bij palpatie van deze punten wordt een druk van 4kg als werkelijk pijnlijk ervaren.

Daarnaast moeten er nog drie punten aanwezig zijn uit de volgende lijst:

  • Verandering van symptomen door lichamelijke activiteit
  • Verandering van symptomen door weersomstandigheden
  • Verergering van symptomen door angst of stress
  • Slaapstoornissen
  • Algemene moeheid / futloosheid
  • Angst
  • Chronische hoofdpijn
  • Spastisch colon
  • (subjectieve) zwelling
  • Doof gevoel

In 2010 werden deze criteria door de ACR herzien. De oude criteria leiden tot een alles-of-niets conclusie: je voldoet aan de criteria of niet. De nieuwe criteria geven een fibromyalgie score die de ernst van de aandoening weergeeft en vormen een betere weerspiegeling van de veelomvattende problematiek.

De eerste twee criteria blijven grosso modo gelijk: chronische pijn gedurende tenminste drie maanden en uitsluiten van andere aandoeningen.

Daarnaast is er de fibromyalgiescore: de optelling van pijnscore en symptoomscore is minimaal 12, de pijnscore is minimaal 3 en de symptoomscore is minimaal 5.

Pijnscore: 19 gebieden tellen mee: borst, buik, bovenrug, onderrug, nek en zowel de linker als rechter schoudergordel, bovenarm, onderarm, heup-bil gebied, bovenbeen, onderbeen en kaak. Er wordt nagevraagd in welke van de 19 gebieden er pijn ervaren werd gedurende de afgelopen week. Elk pijnlijk gebied krijgt een score van 1. De laagst mogelijke pijnscore is dus 0, de hoogste 19.

Symptoomscore: hoe erg waren volgende symptomen de afgelopen week:

  • Moeheid
  • Niet uitgerust ontwaken
  • Moeite met nadenken en concentreren

Elk symptoom wordt geëvalueerd als volgt:

  • 0 = geen probleem
  • 1 = lichte of milde problemen, meestal mild of met tussenpozen
  • 2 = matige tot aanzienlijke problemen die vaak aanwezig zijn en/of van aanzienlijk niveau
  • 3 = ernstig: ingrijpende, continue, het leven verstorende problemen

Verder wordt nagegaan hoeveel extra symptomen iemand heeft. Er wordt een lijst gebruikt van voornamelijk lichamelijke symptomen. De score varieert van 0 (geen symptomen) over 1 (weinig) en 2 (aanzienlijk aantal) tot 3 (veel symptomen).

De symptoomscore is de som van de ernst van de drie “majeure” symptomen en de score voor de “extra” symptomen en levert dus een score van 0 tot 12 op.

De fibromyalgiescore is de som van de pijnscore en de symptoomscore en varieert van 0 (geen fibromyalgie) over 12 (mogelijk “mildere” fibromyalgie), tot 31 (heel erge fibromyalgie).

Wanneer de scores geteld zijn, de diagnose gesteld, kan het werk beginnen. Een diagnose is immers geen eind- maar wel een startpunt van behandeling en zorg.
De naam “fibromyalgie” is geen etiket dat we op je plakken. Het is een middel om te begrijpen wat er in je lichaam en je geest gebeurt.